Boeren, bedrijfsadviseurs, economische adviseurs, bankiers en boekhouders. Iedereen heeft de mond vol van de varkenscyclus. Maar wat betekent dit nu eigenlijk? En wat kunnen we er zelf als sector mee?
De dikke van Dale omschrijft varkenscyclus als
"Economisch verschijnsel waarbij de prijzen van een bepaald product sterk schommelen doordat men bij een hoge prijs veel meer gaat produceren, waardoor de prijs daalt".
Toch is deze definitie niet één op één te kopiëren naar de varkenshouderij. Zeker momenteel niet. Historisch gezien realiseren vleesvarkenshouders momenteel hoge, absolute prijzen. Toch zijn deze rendementen geen aanleiding om een explosieve groei in de vleesvarkenshouderij te verwachten.
De definitie van de varkenscyclus moet dus in een breder perspectief gezien worden. De belangrijkste kostenposten - diervervanging en voer - spelen daarbij ook zeker een rol. Verder blijkt het moment van opstarten ook van grote invloed te zijn op het voortschrijdend rendement van een bedrijf.
Vleesvarkens Onderstaande tabel geeft de gerealiseerde voerwinsten weer van een gemiddeld bedrijf over de afgelopen 20 jaar.
Bij de vleesvarkens is de trend in voerwinst in 20 jaar gestegen van € 72,26 in 1988 naar € 85,- in 2007 (zie de tabel hierboven). Op jaarbasis betekent dit een gemiddelde stijging van 0,2%. Als we alle verschillen - zowel positief als negatief - van de gerealiseerde voerwinsten nu afzetten tegenover de trend dan blijkt dat een bedrijf dat in 1988 is begonnen met het houden van varkens, gemiddeld na 20 jaar net zoveel voerwinst boven het voortschrijdend gemiddelde heeft gerealiseerd als eronder.
Stel nu dat een varkenshouder in 1998 is begonnen met zijn vleesvarkensbedrijf, dan heeft deze ondernemer gemiddeld genomen circa € 46 aan voerwinstderving gehad ten opzichte van de trendlijn. Voor een bedrijf met 3.000 vleesvarkens komt dit neer op circa € 140.000. Dit bewijst dat het van enorm belang is op welk moment in de cyclus u geplande investeringen gaat realiseren. Anders gezegd: is uw investering gereed aan het begin van een daling en staan we aan de vooravond van een periode met voerwinsten beneden het gemiddelde? Of is uw investering gereed op het moment dat we uit het dal komen en pakt u een paar bovengemiddelde jaren mee?
Zeugen Ook bij de zeugen wordt een trendstijging geconstateerd van € 491 in 1988 tot € 516 in 2007. De gemiddelde voerwinst stijgt dus ieder jaar met ongeveer 1/4%. Wie dus, absoluut gezien, op hetzelfde niveau blijft presteren, gaat feitelijk achteruit ten opzichte van de sector. Onderstaande grafiek geeft de voerwinstontwikkeling weer bij zeugen over de afgelopen 20 jaar.
Bedrijven die 20 jaar aan de gang zijn (gestart in 1988) hebben gemiddeld de positieve en negatieve voerwinsten uit kunnen wisselen tot een gemiddelde overeenkomstig de trend. Bedrijven die in 1998 zijn opgestart (10 jaar later) hebben tot en met 2007 gemiddeld circa € 250 onder de trend gedraaid.
Zeugenbedrijven die in 2000 zijn opgestart hebben daarentegen circa € 160 positief gedraaid. Dit is een verschil van € 410. Voor een bedrijf met 500 zeugen betekent dit een absoluut verschil van circa € 200.000.
Houd dus bij geplande investeringen rekening met een cyclische of een a-cyclische doorontwikkeling van uw bedrijf. Ofwel: zit u op een piek of in een dal qua voerwinsten. Door een goede analyse van de ontwikkelingen over een langere periode kunt u liquiditeitsproblemen op korte termijn voorkomen en meteen op voorsprong komen!
